Sigortalar nasıl kontrol edilir?

Devre test cihazı kullanımı

Devre test cihazı, herhangi bir tür voltaj test cihazı veya kablolarla bağlanmış bir ampuldür.
Bir sigortayı kontrol etmek için arızalı devreyi etkinleştirmeniz gerekir.
Önce bir probun kablosunu aküjün (-) terminaline bağlayın.
Sonra diğer probun kablosu ile sigortanın kontaklarından birine dokunun.
Bu işlemi sigortanın ikinci kontağı ile tekrarlayın.
Sigortanın bir terminali gerilime sahipse ve diğeri yoksa, bu sigorta elemanının yanmış olduğu anlamına gelir.

Araç Sigortası Nasıl Kontrol Edilir? Kapsamlı Arıza Tespit Rehberi

Bir otomobilde elektrikle çalışan bir aksam (farlar, silecekler, radyo veya iç aydınlatma) aniden durduğunda, akla gelen ilk ve genellikle en basit çözüm sigorta kontrolüdür. Sigortalar, aracınızın hassas elektronik devrelerini yüksek akımdan koruyan emniyet supaplarıdır. Peki, bir sigortanın yanıp yanmadığını profesyonel bir yardım almadan nasıl anlarsınız?

İşte araç sigortalarını kontrol etmek için kullanabileceğiniz üç temel yöntem ve dikkat etmeniz gereken kritik noktalar.

1. Görsel Kontrol: İlk Bakışta Arıza Tespiti

En hızlı yöntem sigortayı yuvasından çıkarıp gözle incelemektir. Sigortalar genellikle şeffaf plastik bir muhafazaya sahiptir, bu da içindeki iletken teli görmenizi sağlar.

• Nasıl Yapılır? Sigorta kutusunun kapağındaki şemaya bakarak ilgili sigortayı bulun ve bir sigorta pensesi (genellikle kutunun içinde bulunur) yardımıyla çekip çıkarın.
• Neye Bakmalı? Sigorta elemanının (içerideki “U” şeklindeki metal telin) sürekliliğini kontrol edin. Eğer bu metal bağ kopmuşsa veya plastiğin içinde siyah bir yanık lekesi varsa, sigorta kesinlikle yanmıştır ve değiştirilmesi gerekir.
• Dikkat: Bazen metal tel mikro düzeyde çatlamış olabilir. Bu durumda tel sağlam görünse bile akım iletmeyebilir. Görsel kontrol %100 sonuç vermeyebilir, bu yüzden diğer yöntemler daha güvenilirdir.

2. Multimetre ile Test: En Güvenilir Yöntem

Eğer elinizde bir multimetre (avometre) varsa, sigortayı yerinden çıkarmadan bile test edebilirsiniz. Bu yöntem hataya yer bırakmaz.

• Hazırlık: Test cihazını “Süreklilik (Continuity)” moduna getirin. Bu mod genellikle bir ses dalgası veya diyot simgesiyle gösterilir. Probları birbirine değdirdiğinizde cihazdan “bip” sesi gelmelidir.
• Uygulama: Multimetrenin siyah ve kırmızı problarını sigortanın üst kısmında bulunan iki küçük metal terminale değdirin. Sigortayı yuvasından çıkarmanıza gerek yoktur.
• Sonuç: Eğer devre sağlamsa cihaz sesli sinyal verecek veya ekranda sıfıra yakın bir değer gösterecektir. Ses yoksa, sigorta içten kopmuş demektir.

3. Devre Test Cihazı (Kontrol Kalemi) Kullanımı

Devre test cihazları, üzerinde küçük bir ampul bulunan ve şasiye bağlanan basit ama etkili araçlardır. Özellikle sigortaya elektrik gelip gelmediğini anlamak için idealdir.

• Bağlantı: Test cihazının kıskaçlı kablosunu aracın metal bir aksamına (şasiye) veya akünün negatif (-) terminaline bağlayın.
• Ölçüm: Kontrol edilecek devreyi (örneğin yanmayan farları) açık konuma getirin. Test cihazının iğne ucunu sigortanın üzerindeki ilk metal noktaya değdirin; lamba yanmalıdır. Ardından ikinci noktaya değdirin.
• Teşhis: Eğer test cihazının lambası sigortanın bir ucunda yanıyor ancak diğer ucunda yanmıyorsa, akım sigortadan geçemiyor demektir. Bu, sigortanın yanmış olduğunun kesin kanıtıdır.

---

Sigorta Değiştirirken Altın Kurallar

Sigortayı kontrol ettikten sonra değiştirmeniz gerekiyorsa şu adımları asla atlamayın:

1. Aynı Amper Değeri: Yanan bir sigortayı mutlaka aynı renk ve amper değerindeki yenisiyle değiştirin (Örn: 10A ise yine 10A takın). Daha yüksek amperli bir sigorta takmak kablo tesisatının yanmasına veya yangına sebep olabilir.
2. Kontağı Kapatın: Herhangi bir test veya değişim yapmadan önce aracın kontağını mutlaka kapatın.
3. Tekrar Patlıyorsa: Yeni taktığınız sigorta da kısa sürede yanıyorsa, bu durum devrede ciddi bir kısa devre olduğunun işaretidir. Bu noktada bir oto elektrik uzmanına başvurmalısınız.